Cacao, het voedsel van de goden
Updated: Nov 4
Theobroma cacao betekent letterlijk “voedsel van de goden”. Lang voordat cacao een zoete lekkernij in feestverpakking werd, eerde de mensen in Midden- en Zuid-Amerika het als een heilig en geneeskrachtig wondermiddel.
De tocht van het tropische regenwoud naar de kassa van de supermarkt is lang en gecompliceerd. Onderweg transformeert de cacao van een tropische vrucht in een industriële mix van cacao, suiker, vet en andere ingrediënten. Als we deze reis begrijpen, leren we iets over de moderne voedselindustrie: het voedingsmiddel zelf is maar een deel van het verhaal; de manier waarop we het verbouwen, verwerken en consumeren is minstens zo belangrijk.Wat maakt cacao nu zo bijzonder? En waarom spreken we over rauwe cacao?
Een boon met veel potentieCacao is een boon, rijk aan mineralen, antioxidanten en andere plantaardige stoffen die invloed hebben op hoe we ons voelen.
Magnesium - voedsel voor het zenuwstelsel Cacao is bijzonder rijk aan magnesium, een mineraal dat betrokken is bij veel processen in het lichaam. Magnesium draagt bij aan een normale werking van spieren en zenuwen, de energiestofwisseling en een normale psychologische functie. Het is waarom cacao zo bevredigend en aardend kan smaken. Een goede hoeveelheid magnesium in onze voeding ondersteunt het zenuwstelsel en kan bijdragen aan een gevoel van balans.
Een krachtpatser Cacao bevat daarnaast ijzer, zink, koper, kalium, mangaan en calcium, naast andere micronutriënten. Natuurlijk in relatief kleine hoeveelheden en daarom een aanvulling op een gevarieerd en voedzaam voedingspatroon, geen vervanging daarvan.
Theobromine, de milde stimulans Cacao bevat theobromine, een stof verwant aan cafeïne. Theobromine heeft een stimulerend effect, maar milder dan cafeïne.
Dit is een van de redenen waarom cacao je een prettig gevoel van alertheid kan geven, zonder noodzakelijkerwijs het opgejaagde gevoel te veroorzaken dat sommige mensen van koffie ervaren. Theobromine heeft invloed op de bloedvaten en het cardiovasculaire systeem.
De kracht van antioxidanten Cacao is uitzonderlijk rijk aan flavanolen en andere polyfenolen- plantaardige stoffen met antioxiderende eigenschappen. Antioxidanten helpen cellen te beschermen tegen oxidatieve stress. Cacao-flavanolen zijn onderzocht op hun mogelijke rol bij het ondersteunen van cardiovasculaire gezondheid en een gezonde doorstroming van het bloed. En dan zijn er nog de stoffen die cacao zijn reputatie als voedingsmiddel van geluk hebben gegeven.
De chemie van een goed gevoel Cacao bevat verschillende stoffen die betrokken zijn bij stemming en hersenfunctie, waaronder tryptofaan, fenylethylamine (PEA) en stoffen die verband houden met het endocannabinoïde systeem, waaronder anandamide. PEA wordt ook wel de “liefdesstof” genoemd vanwege de associatie met gevoelens van opwinding en aantrekkingskracht. Anandamide dankt zijn naam aan het Sanskrietwoord ananda, dat “gelukzaligheid” betekent en speelt een rol in de belonings- en pleziermechanismen van onze hersenen. Cacao bevat ook voedingsstoffen die betrokken zijn bij de aanmaak van neurotransmitters zoals serotonine en dopamine. Betekent dit dat cacao een geluks-pil is? Waarschijnlijk niet. Maar het verklaart wel de werking van cacao op het emotionele en zintuiglijke vlak, zeker in combinatie met de rijke geur, smaak en het rituele aspect.
Rauw of geroosterd? Rauwe cacao wordt gemaakt van cacaobonen die niet op hoge temperatuur zijn geroosterd. De kracht van warmtegevoelige stoffen en voedingsstoffen kunnen tijdens de verwerking afnemen, al hangt de exacte voedingskundige verschillen tussen rauwe en geroosterde cacao af van de manier waarop de cacao is verwerkt. Cacaopoeder van rauwe cacao biedt een minimaal bewerkte manier om van de cacaoboon te genieten, zonder de grote hoeveelheden suiker en toevoegingen die in commerciële chocoladeproducten voorkomen.
Rauw betekent niet automatisch onbeperkt. Cacao blijft een geconcentreerd voedingsmiddel en meer is niet per sé beter. Het echte verschil zit tussen cacao als een heel, minimaal bewerkt voedingsmiddel en chocoladeproducten die veel toegevoegde suiker, geraffineerde vetten en andere ingrediënten bevatten. In plaats van de vraag: “Is chocolade gezond of ongezond?”, is een betere vraag: Over welke chocolade hebben we het eigenlijk?
Mijn favoriete manier om van cacao te genieten is eenvoudig: gebruik een beetje goede kwaliteit rauwe cacaopoeder in een smoothie, door de muesli of in een zelfgemaakte lekkernij en laat de diepe, licht bittere smaak tot zijn recht komen.
Dat is dan de echte les van Theobroma cacao: de natuur heeft ons iets buitengewoons gegeven. We hoeven het niet te verbeteren, we hoeven alleen leren hoe we er op de best mogelijke manier van kunnen genieten.
Recept van mijn smoothie met rauwe cacao
1 kopje kokosmelk of kokoswater
1 rijpe banaan
Een flinke hand Braziliaanse noten
1 eetlepel kokosolie
1–2 eetlepels rauwe cacaopoeder
1 eetlepel maca poeder (van een knol uit de Andes)
1 eetlepel lecithine (uit sojabonen)
1–2 grote dadels
Een snufje kaneel of kardemom, naar smaak
Doe alle ingrediënten in een blender en mix tot een gladde, romige smoothie. Schenk in een glas, neem even de tijd om die prachtige chocoladekleur te bewonderen en geniet van deze godendrank.
Galit Hahn, september 2026


